Stromingen

Stromingen is het vakblad voor hydrologen. Er wordt ruimte geboden aan wetenschappelijke artikelen, reacties, discussiebijdragen, congresverslagen, boekbesprekingen, vuistregels en proza. Stromingen wordt uitgegeven door de Nederlandse Hydrologische Vereniging.

Hieronder kunt u zoeken binnen alle artikelen zoals die in Stromingen gepubliceerd zijn. Leden die ingelogd zijn kunnen daarbij alle artikelen doorzoeken en raadplegen. Niet leden kunnen alle artikelen doorzoeken maar alleen de artikelen openen die ouder zijn dan 1 jaar.

Actuele stromingen
Filter op nummer

Overig / Hendrik Meuwese / 2017 - 4

MODFLOW wordt een framework

MODFLOW 6 is het nieuwste product van de USGS. Hiermee maakt de USGS een sprong, omdat in eerdere versies een berekening uit één grondwatermodel bestaat terwijl MODFLOW 6 een framework is met de nieuwe functionaliteit dat meerdere modellen dynamisch gekoppeld kunnen worden. Dit artikel biedt een overzicht van MODLOW 6.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Artikel / Henk de Bruin / 2017 - 3

Dagelijkse referentiegewasverdamping geschat uit satellietbeelden: van Makkink naar een nieuw EUMESAT LSA SAF product

Sinds februari 2017 wordt voor ieder pixel (ca 3 x 3 km nadir) van de Europese weersatelliet MSG bijna real-time de etmaalgemiddelde referentiegewasverdamping (Eref) berekend door EUMETSAT LSA SAF uit MSG-beelden. De theoretische en praktische aspecten van de LAS SAF methode worden besproken. In een korte historisch schets wordt uiteengezet waarom in 1987 het KNMI Eref schat met de formule van Makkink en niet met de Penman-Monteith-vergelijking (PM). Dit omdat PM gevoelig is voor de surface -aridity fout. In deze studie wordt dit bevestigd op grond van recente waarnemingen. Tevens wordt ingegaan op effecten van lokale advectie.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Verslag / R. Collenteur / 2017 - 3

Visualiseren kun je leren

Vacature: 'Als hydroloog bij onze organisatie ben je verantwoordelijk voor het visualiseren van grote datasets en de resultaten van hydrologische modellen. Naast uitstekende hydrologische vaardigheden ben je vertrouwd met de nieuwste datavisualisatietechnieken waaronder D3js, Bokeh en Shiny of ben je bereid er een regenachtige zondagavond voor te gaan zitten. '

Het is eigenlijk gek dat bovenstaande tekst niet terug is te vinden in vacatures voor ons vakgebied. Dat datavisualisatie een belangrijk deel van het dagelijkse werk van menig hydroloog is, werd duidelijk op de voorjaarsbijeenkomst van de NHV met het onderwerp 'Datavisualisatie'. In het prachtige monumentale pand van Zaalverhuur 7 te Utrecht kwamen op 20 April 2017 de leden van de NHV samen om van elkaar te leren en bovenal, elkaar te inspireren

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Overig / DSS Water / 2017 - 3

Dutch Surge Support Water – Waterexpertise in noodhulpsituaties

DSS Water (Dutch Surge Support Water) verleent op verzoek van internationale humanitaire organisaties, zoals UNICEF, UNHCR en WHO, op korte termijn noodhulp bij watergerelateerde rampen. DSS Water heeft een pool van ervaren experts die zij op basis van zo’n verzoek kan inzetten. Één van deze experts is geohydroloog Harry Rolf. Hij komt al decennialang in ontwikkelingslanden om onderzoek te doen naar grondwater, om geohydrologische expertise te leveren voor het slaan van waterputten. In 2015 en 2016 was hij via DSS Water voor UNHCR in Kenia om bij te dragen aan het realiseren van de drinkwatervoorziening van een nieuw te bouwen vluchtelingenkamp. ‘Voor een grondwaterman als ik, is er geen leukere klus’, vertelt Harry Rolf in het onderstaande interview. DSS Water is altijd op zoek naar nieuwe experts, zoals (geo)hydrologen. In het onderstaande interview deelt Harry Rolf wat je als geohydroloog kan verwachten tijdens een missie via DSS Water.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Overig / W. Schuurmans & E. van Leeuwen / 2017 - 3

3Di: Hollands glorie in watermodellering

Simulatiemodellen worden in het waterbeheer al jaar en dag gebruikt voor een groot scala aan toepassingen. Tegenwoordig staat in het kader van klimaatadaptatie, stresstesten en de interactie van het water en rioolsysteem met de buitenruimte volop in de belangstelling. Hoewel er al veel modelsystemen bestaan is nog niet zo lang geleden een volledig nieuw rekenhart ontwikkeld. Dit rekenhart is gebaseerd op de 2D subgridtechniek, die volledig is geïntegreerde met 1D stroming. Met dit rekenhart en de software daaromheen, samen tot 3Di gedoopt, kan de gebruiker de stroming in oppervlaktewater, rioolsystemen en in de buitenruimte op hoge ruimtelijke resolutie beschrijven. Het 3Di instrumentarium kan op traditionele wijze worden ingezet bij normering en ontwerp, maar ook in stresstesten en in workshops rond ruimtelijke adaptatie zoals klimaatateliers. Door de innovatieve visualisatie kunnen ook niet-specialisten de modelresultaten interpreteren. Sinds drie jaar is de software operationeel en vanaf dit jaar kunnen adviesbureaus, waterschappen en gemeenten volledig zelfstandig met 3Di aan de slag. In dit artikel wordt een aantal kenmerken en achtergronden van 3Di toegelicht.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Redactioneel / Joost Heijkers / 2017 - 2

Redactioneel 2017(2)

Gehele artikel lezen? Login of word lid
Artikel / Wayne Jones, Michael Spence en Matthijs Bonte / 2017 - 2

Snel inzicht in grondwaterkwaliteitsdata

GroundWater Spatiotemporal Data Analysis Tool (GWSDAT) is een open source en gratis computerprogramma om grondwaterkwaliteitsdata te analyseren en presenteren. GWSDAT is gebaseerd op de open source programmeertaal R en draait als add-on in Microsoft Excel. Het programma heeft functionaliteit om zowel opgeloste concentraties als drijflagen te visualiseren en analyseren en kan worden gebruikt voor interpolatie van verontreinigingspluimen in ruimte en tijd. Het programma gaat moeiteloos om met grote datasets met variabele monitoringsfrequenties- en locaties en verschillende stoffen. GWSDAT is uitgebreid getest op tientallen locaties: van kleine benzinestations tot grote industriële complexen. Dit artikel geeft een beknopte beschrijving van de gebruikte methodes en de gebruiksmogelijkheden.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Artikel / Louis Dekker, Klaas Oostindie, Coen Ritsema, Jan Wesseling / 2017 - 2

Groesbeek-effect, wateroverlast, stroming door vingers en zandzuiltjes

Bij bodemkundig onderzoek in de omgeving van Groesbeek bleek eertijds dat zowel cultuurgewassen als loofbomen bij een dunner lösspakket op grof zand een betere groei vertoonden dan bij een dikker lösspakket.De oorzaak hiervan was de scherpe overgang van de löss naar het grove zand, waardoor de neerwaartse waterbeweging werd vertraagd en waardoor het vochthoudend vermogen van de dunnere laag löss werd vergroot. Greens op golfbanen worden tegenwoordig vaak voorzien van een grove zandlaag of fijne grindlaag onder een 30 cm goed waterdoorlatende zandbovengrond om daarmee een grotere hoeveelheid vocht in de wortelzone te kunnen vasthouden. Een bovengrond met een fijne textuur op een grovere ondergrond kan echter ook tot wateroverlast leiden, zoals onder andere het geval was bij grasland op zandgronden in de polder De Zijpe en bij een grassportveld in Den Haag. Bij strand- en duinzand is infiltrerend water in staat om door verdichting van de oppervlaktelaag een éénlaags bodemsysteem te transformeren in een tweelaags bodemsysteem en daarbij preferente stroming in de overgang tussen de lagen te induceren. Door erosieve verplaatsing van het zand kunnen daarna bij droogte en wind markante zandzuiltjes tevoorschijn komen.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Artikel / Richard de Jeu en Anne de Nijs / 2017 - 2

Evaluatie van hoge resolutie satelliet bodemvochtproducten met behulp van grondwaterstandmetingen

Twee recent ontwikkelde 100x100m bodemvochtproducten zijn vergeleken in Nederland met freatische grondwaterstandmetingen. Het ene product is gebaseerd op C-band satellietobservaties van de Japanse Advanced Microwave Scanning Radiometer (AMSR-2) en het andere op L-band observaties van de NASA Soil Moisture Active Passive (SMAP) missie. Uit deze studie is gebleken dat peilbuismetingen een uitstekend alternatief zijn voor evaluatie in plaats van in situ bodemvochtsensoren. In deze studie zijn zeer hoge correlaties gevonden tussen de satelliet bodemvochtproducten en grondwaterstanden. Beide satelliet gebaseerde bodemvochtproducten functioneren goed over geheel Nederland, waarbij het L-band product beter presteert dan het C-band product (RSMAP=0.74 versus RAMSR-2=0.62 voor de mediaan van de grondwaterstandmetingen). Verder komt naar voren dat met name de ondiepe freatische grondwaterstanden de beste correlaties geven met onze data, waarbij de correlatie (logischerwijs) substantieel degradeert wanneer de gemiddelde grondwater stand lager wordt dan 150 cm onder het maaiveld. Tenslotte geeft deze studie ook veel aanknopingspunten voor verder hydrologisch onderzoek; combinaties tussen satelliet bodemvocht en grondwaterstanden kunnen bijdragen aan een verbeterde kennis omtrent hydrologische processen en vooral ook de hydraulische eigenschappen van bodem en ondergrond, wat kan leiden tot een efficiënter en effectiever waterbeheer.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Verslag / Arnaut van Loon en Niels Hartog / 2017 - 2

Verslag intreerede Pieter Stuyfzand

In 2015 werd Pieter J. Stuyfzand benoemd tot bijzonder hoogleraar Chemische Hydrogeologie aan de faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen van de Technische Universiteit Delft. Anderhalf jaar later, op 17 maart jongstleden, gaf hij zijn intreerede met de uit elementen van het periodiek systeem en een rebus opgebouwde titel “SPEuReN NaAr SPoReN In G(a-A)rONdWAtEr”. Ruim 100 gasten bezorgde hij daarmee een boeiende en inspirerende middag die volgens traditie werd afgesloten met een borrel. Vooruitlopend en als aanvulling op het boekje praten wij met dit verslag de thuisblijvers bij.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Boekbespreking / Michael van der Valk / 2017 - 2

Spiegelzee

Tot 2012, het jaar waarin zijn boek ‘De menselijke maat’ verscheen, had ik nog nooit van Salomon Kroonenberg gehoord. Op zich is dat wat merkwaardig, gezien zijn werkveld: tot 2009 hoogleraar toegepaste geologie aan de TU Delft, afgestudeerd in de fysische geografie aan de Universiteit van Amsterdam. In De menselijke maat plaatst Kroonenberg klimaatverandering in een geologisch kader; niet zozeer de menselijke maat als wel een geologische maat. Spiegelzee borduurt voort op dit thema. Als we de interviews rondom het boek mogen geloven, ziet Kroonenberg geen invloed van menselijk handelen op een stijgende temperatuur.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Boekbespreking / Bart Goes / 2017 - 2

The Water Kingdom: a secret history of China

Dat je als hydroloog enigszins aan blikvernauwing leidt bij het begrip 'water', daar kom je snel achter tijdens het lezen van het boek "The Water Kingdom". Het boek gaat over water in China en is geschreven door een gerenommeerd wetenschapsjournalist die zo'n 20 populairwetenschappelijke boeken op zijn naam heeft staan waaronder 'H2O: a biography of Water'.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Overig / Joost Heijkers / 2017 - 2

In press: GWZ206: Korte bespreking en een interview met auteur Bram Bot

In 2011 verscheen de eerste versie van het Grondwaterzakboekje, opgesteld door Bram, met medewerking van vele hydrologen, veelal NHV-leden. Ik kan hier, net als in 2011, wederom de loftrompet steken over de tweede editie (genaamd Gwz2016), maar dat doe ik niet- hoewel het makkelijk had gekund. Voor een duiding hoe ik er tegenaan kijk verwijs ik naar mijn recensie in 2011. Ook de voorwoorden van resp. Huub Savenije en Marc Bierkens (beide oud-voorzitters van ons illustere genootschap) spreken naar mijn idee boekdelen. Om deze “recensie” hopelijk toch tot een lezenswaardig stukje te maken heb ik de vrijheid genomen Bram enkele prangende vragen te stellen.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Overig / Darcy / 2017 - 2

Darcy heeft een droomvakantie

Gehele artikel lezen? Login of word lid
Redactioneel / Arnaut van Loon / 2017 - 1

Nieuw!

Gehele artikel lezen? Login of word lid
Artikel / Nicoline Jungermann, Susanne Groot en Jan Huizinga / 2017 - 1

Karteren van overstromingsrisico's in data-arme gebieden

Om in Ghana op nationaal niveau overstromingsrisico's te karteren hebben we gebruik gemaakt van de HAND (Height Above Nearest Drainage)-methode. Deze methode is ge-selecteerd op basis van criteria als benodigde gegevens en mogelijkheid voor vlakdek-kende toepassing. We hebben de methode toegepast aan de hand van het vrij beschik-bare hoogtemodel SRTM90 van NASA. Het resultaat is gevalideerd op drie locaties, aan beschikbare inundatiebeelden uit onder andere satelliet metingen. Op nationale en regionale schaal levert de HAND-methode een valide overstromingsrisicokartering. Het overstromingsrisico is in het algemeen gedefinieerd als de kans op maal het gevolg van een overstroming. In de context van dit artikel gebruiken we het woord 'risico' om aan te geven dat overstromingen waarschijnlijk zijn oftewel dat er een gevaar op over-stromingen bestaat. Hierbij wordt de kans op voorkomen niet nader gespecificeerd.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Artikel / Siebe Bosch en Jantine Hoekstra / 2017 - 1

HEC-RAS 5.0 aan de tand gevoeld

In februari van 2016 publiceerde de US Army Corps of Engineers een grote update van de gratis hydraulische modelcode HEC-RAS. Nieuw is de state-of-the-art 2D-module, die internationaal grote bewondering oogstte. Wij hebben deze module ingezet voor een overstromingsstudie in het beheergebied van HDSR en zijn onder de indruk geraakt van de kwaliteiten van het programma. Vooral de combinatie van de relatief jonge subgrid-methodiek met het flexibele rekenrooster maakt het concept uitermate bruik-baar voor watersystemen met een complexe topografie en zorgt voor snel rekenende modelschematisaties. Resultaten worden op een visueel aantrekkelijke wijze en in groot detail geplot op een breed scala aan achtergrondkaarten. Over het schematiseren van kunstwerken in de 2D-module zijn we minder te spreken. Ook is het jammer dat het ontwikkelteam geen module voor rioleringen voor ogen heeft en dat een neerslag-afvoermodel ontbreekt. Doorontwikkelingen mogen bovendien niet van buiten de VS worden gefinancierd, wat het moeilijk maakt om dit mooie product een duwtje in de rug te geven.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Artikel / Aart Overeem, Hidde Leijnse en Remko Uijlenhoet / 2017 - 1

Twee en een half jaar landsdekkende regenkaarten uit radiostraalverbindingen

Alhoewel regenschatting met radiostraalverbindingen van mobiele telefonienetwerken wordt gezien als een nieuwe, veelbelovende meettechniek, moeten de mogelijkheden voor operationele regenmonitoring op grote schaal nog worden aangetoond. Deze stu-die draagt bij aan deze uitdaging door een dataset van 2,5 jaar aan regenkaarten af te leiden op basis van gemiddeld 3383 straalverbindingen (2044 paden) in Nederland. Kaarten zijn uitgebreid vergeleken met onafhankelijke, met regenmeterdata gecorri-geerde, radarbeelden. De meettechniek werkt vooral goed voor de zomermaanden en geeft dan zelfs betere resultaten dan kaarten gebaseerd op automatische regenmeter-data (1 regenmeter per 1000 km2). In de wintermaanden worden echter grote afwijkin-gen gevonden. Deze studie laat zien wat de mogelijkheden zijn van commerciële radio-straalverbindingen voor het op grote schaal in kaart brengen van regen in real time.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Verslag / Pytrik Graafstra, Theo Olsthorn en Hendrik Meuwese / 2017 - 1

Verslag derde NHV MODFLOW I Cursus

Een wandvullende foto van het Noord-Zuidlijn station Vijzelgracht in aanbouw. Op de andere wand een presentatie over Modflow. In de zaal 16 cursisten, 3 docenten en 19 laptops. Het is vrijdag 14 oktober en de NHV Modflow I cursus is gestart op het kan-toor van Witteveen+Bos in Amsterdam.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Verslag / Onbekend / 2017 - 1

Symposium Ondergrondparameters 26 januari 2017, Deltares, Utrecht

Een onderwerp dat spannend kan zijn! Een symposium ondergrondparameters is natuurlijk altijd goed, want ondergrondparameters zijn toch wel de 'bokszak' van de hydrologie. Ze zitten eerst in REGIS, om vervolgens in modellen te worden getankt, waarna allerlei mensen en programma's de ondergrondparameters bekritiseren en aanpassen. Zitten ze eenmaal in een gekalibreerd model, dan weten we eigenlijk al niet meer hoe ze er oorspronkelijk uit zagen, voordat ze al die klappen hebben gehad.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Verslag / Flip Witte en Perry de Louw / 2017 - 1

Polderen met de PAS in Twente: verslag van de najaarsbijeenkomst

Ongeveer 35 mensen namen op 29 september de moeite om naar hotel-restaurant Tante Sien in Vasse (gemeente Tubbergen) af te reizen, om daar een bijeenkomst van de NHV bij te wonen. Een bont gezelschap van hydrologen, biologen, beleidsmakers, een meteoroloog, een tuinder en een verdwaalde fietsenmaker. Aanleiding was het 'fieldlab' dat hydroloog Jan van Bakel (Bakelse stroom), samen met landbouwdeskun-dige Inge Hageman (LTO Noord) en ecoloog Fons Eysink (Bosgroepen), uitvoerden naa maatregelen om de natuur te redden in het prachtige Springendal en het dal van de Mosbeek. In dit fieldlab heeft het drietal met de boer van ieder perceel gesproken om te bepalen wat er moet gebeuren in het kader van de Programmatische Aanpak Stik-stof (PAS). Maatwerk in de praktijk, daar komt het fieldlab op neer.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Verslag / Kees Maas / 2017 - 1

Verslag Intreerede Mark Bakker Hoogleraar Computational Groundwater Dynamics

De NHV feliciteert de TU Delft en prof. Huub Savenije met de benoeming van Mark Bak¬ker tot hoogleraar in de Computational Groundwater Dynamics

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid
Overig / Remko Uijlenhoet / 2017 - 1

Even voorstellen: Remko Uijlenhoet, de nieuwe voorzitter

Gehele artikel lezen? Login of word lid
Overig / Dimmie Hendriks en Hendrik Meuwese / 2017 - 1

Bestuurswisselingen algemene ledenvergadering, 26 januari 2017

Naast een nieuwe voorzitter, zijn er tijdens de afgelopen ALV nog een aantal be-stuursleden (her)benoemd: Linda van der Toorn en Gé van den Eertwegh hebben hun bestuurstermijn beiden verlengd. Daarnaast hebben Gijs Janssen en Herman Wolfs beiden afscheid genomen. Gijs is jarenlang actief geweest als secretaris van de NHV en de afgelopen anderhalf jaar als waarnemend penningmeester. Herman werd tij-dens de ALV door Marc Bierkens benoemd tot erelid van de NHV als erkenning voor zijn jarenlange inzet voor de NHV als penningmeester en zijn gepassioneerde inzet bij de organisatie van bijeenkomsten en cursussen. Dimmie Hendriks is tijdens de ALV gekozen tot secretaris en Hendrik Meuwese als penningmeester. Zij stellen zich aan u voor.

 … lees verder
Gehele artikel lezen? Login of word lid