Stromingen 2004
Filter op nummer

Inhoudsopgave / / 2004 - 4

Inhoudsopgave

Lees artikel
Redactioneel / / 2004 - 4

Redactioneel

Lees artikel
Artikel / Danneke Bakker, Camiel Aggenbach, Jos von Asmuth en Jan-Philip Witte / 2004 - 4

De dynamiek van vennen in schijnspiegelsystemen

Vennen zijn relatiefgeïsoleerde oppervlaktewateren in zandgebieden die vooral gevoed worden door regenwater. De dynamiek van het venpeil wordt mede bepaald door de mate van toestroming van en naar het grondwater. Deze toestroming is op zijn beurt weer van invloed op de chemische samenstelling van het venwater. Verschillen in de soortensamenstelling tussen vennen hangen nauw samen met de venpeildynamiek en chemische waterkwaliteit. Zo worden pH-gebufferde omstandigheden met zeldzame plantensoorten als Waterlobelia en Oeverkruid hoofdzakelijk gevonden in vennen die worden gevoed door basenrijk en schoon grondwater. Informatie over de dynamiek van het venpeil is dus van belang om de ecologie van vennen te begrijpen. In dit artikel wordt die dynamiek onderzocht met behulp van het PIRFICT-tijdreeksmodel.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / Nick Buik, Petra Stolk en Guus Willemsen / 2004 - 4

Analyse van temperatuurmetingen in de Nederlands ondergrond

IF Technology (IF) heeft onderzoek gedaan naar de temperatuurverdeling in de Nederlandse ondergrond tot 300 m-mv (Stolk, 2000). Het doel van het onderzoek was na te gaan in hoeverre de bodemtemperatuur informatie bevat die samenhangt met hydrologische en thermische condities in het heden en verleden. Om een aantal van de beschouwde relaties kwantitatief te toetsen is gebruik gemaakt van analytische oplossingen voor de warmtetransportvergelijkingen en het numerieke rekenmodel HST 20130. Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van metingen die zijn uitgevoerd door DGV-TNO in de periode van 1976 tot 1979 (Dalfsen, 1981) en van metingen die door IF in het kader van koude-/ warmteopslagprojecten zijn uitgevoerd in de periode van 1990 tot 1999. Daarnaast zijn speciaal voor dit onderzoek een aantal extra metingen uitgevoerd. In deze studie zijn de bodemtemperaturen ondieper dan 20 m-mv buiten beschouwing gelaten, omdat deze sterk afhankelijk zijn van de dagelijkse- en seizoensveranderingen.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / Victor Bense / 2004 - 4

Ondiepe grondwatertemperatuur als tracer voor grondwaterstroming

Een eerdere publicatie in Stromingen (Bense, 2002) liet het belang van breuken voor grondwaterstroming zien aan de hand van verschillende voorbeelden in Zuidoost-Nederland. In dat artikel werd gesuggereerd dat geothermische methodes goed bruikbaar zijn voor het karakteriseren van grondwaterstroming rondom breuken. Ter plekke van breuken is de verticale grondwaterstroming vaak relatief versterkt omdat veel breuken sterke weerstanden vormen tegen horizontale grondwaterstroming. Het is juist deze verticale component van de stroming die met behulp van geothermische waarnemingen kan worden geschat. Vervolgonderzoek heeft ondertussen plaats gehad rondom de Peelrandbreuk nabij Uden. De resultaten van dat onderzoek worden hier gerapporteerd. Als gevolg van de lage doorlatendheid van de Peelrandbreuk nabij Uden vindt er kwel plaats op de hogere gedeelten in het landschap (op de Peelhorst) en infiltratie in de lagere gedeelten (Roerdalslenk). Analyse van ondiepe temperatuurmetingen in transecten over de breuk gedaan op verschillende tijdstippen laten zien dat het ondiepe grondwater op de horst in de zomer een aantal graden kouder en in de winter een aantal graden warmer is dan in de slenk. Dit effect interpreteren we als zijnde het resultaat van de interactie tussen de seizoenale gang in oppervlaktetemperatuur en variaties in grondwaterstroming nabij het oppervlak. Deze hypothese is getest met behulp van een numeriek model van gekoppeld niet-stationair warmtetransport en grondwaterstroming waarin de ondiepe temperatuurmetingen in verband zijn gebracht met de diepere geothermische waarnemingen die gedaan zijn in twee peilbuizen in het systeem. Het blijkt dat voor een juiste simulatie van de waargenomen temperatuurpatronen er rekening gehouden moet worden met de effecten van recente opwarming aan het oppervlak.

 … lees verder
Lees artikel
Essay / Harry Boukes en Joost Heijkers / 2004 - 4

Samen?

Lees artikel
Verslag / Pieter Schipper en Mark Kramer / 2004 - 4

Meerdere verslagen

Een meer dan eervol afscheid: Frontis-symposium 'Unsaturated Modeling: Progress, Challenges and Applications' & 'Verzilting van grond- en oppervlaktewater: diagnose, prognose en therapie'

 … lees verder
Lees artikel
Hatsi-KD / Theo Olsthoorn / 2004 - 4

Hatsi-kD: De eeuwige lopende band en de stijghoogte

Lees artikel
Boekbespreking / Hans Gehrels / 2004 - 4

Water in the middle east and in North Africa'

Lees artikel
Rare Reeksen / Co de Vries / 2004 - 4

Rare Reeksen

Lees artikel
Aquapodium promovendis / Peter Vermeulen / 2004 - 4

Aquapodium promovendis

Lees artikel
Overig / Sam Bader / 2004 - 4

Brieven: Een osmotische-Artesische Zoetwaterbron - kan zeker niet!

Lees artikel
Inhoudsopgave / / 2004 - 3

Inhoudsopgave

Lees artikel
Redactioneel / Redactie / 2004 - 3

Cijfers en letters

Lees artikel
Artikel / Kick Hemker & Mark Bakker / 2004 - 3

Grondwaterwervels in numerieke en analytische modellen

Met numerieke modellen kan worden aangetoond dat er in het grondwater vrijwel altijd wervels voorkomen wanneer het watervoerende pakket heterogeen en anisotroop is. Voor zeer eenvoudige modellen, met één of twee homogene anisotrope blokken, werd dit voor het eerst in Stromingen gepubliceerd (Hemker, 2001). Drie-dimensionale stroomlijnen in deze modellen hebben de vorm van spiralen. Een bundel van spiraalvormige stroomlijnen die alle in dezelfde richting draaien, wordt een grondwaterwervel genoemd. Sinds 2001 hebben we vooral analytisch onderzoek naar wervels gedaan. In dit artikel gaat het om wervels in een gelaagd watervoerend pakket waarbij de anisotropie van het pakket per laag verschillend is en ook binnen de lagen varieert. De stroomlijnen laten bij de numerieke en de analytische modellen dezelfde complexe patronen van links- en rechtsom draaiende wervels zien. Voor een zelfde model waarbij de doorlatendheid heterogeen en isotroop is, zouden alle stroomlijnen recht zijn. De praktische betekenis van wervels in de grondwaterstroming is dat er water tussen de lagen wordt uitgewisseld. Dit kan van groot belang zijn voor de verspreiding van verontreinigingen binnen een pakket.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / Lies Peters / 2004 - 3

De droogte van 2003 in Nederland

Lees artikel
Reactie & weerwoord / J.H. Kop / 2004 - 3

Brieven: Reactie op 'Een Osmotisch-Arthesische Zoetwaterbron - maar kan het ook? Door Igor Jellema'

Lees artikel
Verslag / Harry Boukes / 2004 - 3

Bijeenkomsten: 'Is de HELP-tabel aan vervanging toe?' & 'De legende van de Rataskaev', 8 sep 2004 Alterra Wageningen

Lees artikel
Hatsi-KD / Huub Savenije / 2004 - 3

Hatsi-kD 75: De voortplanting van getijdegolven in estuaria

Lees artikel
Boekbespreking / Huub Savenije, Frank Smits, Harry Boukes, Kees van Beek & Marc Balemans / 2004 - 3

Meerdere boekbesprekingen

'Water in the Netherlands', ''t Weerzien 2002-2003', 'Changing Temperature and Percipitation, Extremes in Europe's Climate of the 20th Century' & 'Regenerierung und Sanierung von Brunnen'

 … lees verder
Lees artikel
Rare Reeksen / Roelof Stuurman, Gualbert Oude Essink en Perry de Louw / 2004 - 3

Is de verstoorde meetreeks van het diepste grondwatermeetpunt in Nederland bruikbaar?

Lees artikel
Aquapodium promovendis / T. Terpstra / 2004 - 3

Risicoperceptie van overstromingen: een benadering vanuit de complexiteitswetenschap

Lees artikel
Overig / Kees van den Akker & Huub Savenije / 2004 - 3

In Memoriam Prof. Dr. Ir. J.C. van Dam (1931-2004)

Lees artikel
Inhoudsopgave / / 2004 - 2

Inhoudsopgave 2004-2

Lees artikel
Redactioneel / Stromingenredactie / 2004 - 2

Redactioneel: Nieuw en raar

Lees artikel
Artikel / Frank Smits / 2004 - 2

Koppeling Duflow-MicroFem

Bij het rekenen met stromingsmodellerz uoor opperulakteuater wordt de uitwisseling met het grondwater meestal als rarzduoorwaarde aangenomen. Hetzelfde geldt zoor het oppervlaktewatersysteem wanneer-de grondwaterstroming gemodelleerd wordt. Over het algemeen is een dergelijke keuze goed te verdedigen. In sommige gevallen echter, waarin het oppervlakte- en grondwatersysteem elkaar wederzijds sterk beïnvloeden, kan het voordelen bieden om een stromingsmodel voo oppemlaktewater en een stromingsmodel voor grondwater gekoppeld door te rekenen. Over dit onderwerp werd eerder gepubliceerd door o.a. Promes (1990) en Ngo (1994). In dit artikel wordt een methode beschreven om Duflow, een programma voor oppervlaktewaterstroming, en MicroFem, een programma voor grondwaterstroming, aan elkaar te koppelen. De uitkomsten van de belde modellen worden door een koppelingsprograrnma op iteratieve wjze met elkaar in overeenstemming gebracht.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / Frank Smits & Kick Hemker / 2004 - 2

Koppeling Duflow-MicroFem

Bij het rekenen met stromingsmodellerz uoor opperulakteuater wordt de uitwisseling met het grondwater meestal als rarzduoorwaarde aangenomen. Hetzelfde geldt zoor het oppervlaktewatersysteem wanneer-de grondwaterstroming gemodelleerd wordt. Over het algemeen is een dergelijke keuze goed te verdedigen. In sommige gevallen echter, waarin het oppervlakte- en grondwatersysteem elkaar wederzijds sterk beïnvloeden, kan het voordelen bieden om een stromingsmodel voo oppemlaktewater en een stromingsmodel voor grondwater gekoppeld door te rekenen. Over dit onderwerp werd eerder gepubliceerd door o.a. Promes (1990) en Ngo (1994). In dit artikel wordt een methode beschreven om Duflow, een programma voor oppervlaktewaterstroming, en MicroFem, een programma voor grondwaterstroming, aan elkaar te koppelen. De uitkomsten van de belde modellen worden door een koppelingsprograrnma op iteratieve wjze met elkaar in overeenstemming gebracht.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / Vincent Post / 2004 - 2

De oorsprong van het brakke en zoute grondwater in het Nederlandse kustgebied

Lees artikel
Artikel / Wilbert Berendrecht, Hans Gehrels, Frans van Geer, Arnold Heemink / 2004 - 2

Een niet-lineair tijdreeksmodel voor grondwaterstandsfluctuaties in gedraineerde gebieden

Lees artikel
Artikel / Joachim Rozemeijer en Hans Peter Broers / 2004 - 2

Temporele variatie bij grondwaterkwaliteitsmonitoring 2: modelresultaten

De rijksoverheid, provincies, landbouworganisaties en individuele agrarische bedrijven monitoren de kwaliteit van het freatische grondwater. De gegevens uit de verschillende meetnetten worden gebruikt om beleidsmaatregelen te evalueren en zonodig bij te stellen. Het blijkt echter moeilgk te zijn de effecten van deze maatregelen te bepalen. De oorzaak hiervan is de grote ruimtelijke en temporele variatie in de rneetgegevens. De belangrijkste oorzaak van de temporele variatie in de rneetgegevens is de invloed van meteorologische condities op de stofconcentraties in het freatische grondwater. In dit onderzoek is deze meteorologzsche invloed op de grondwaterkwaliteit nader bestudeerd door middel van modelberekeningen met Hydrus-ID. De in dit onderzoek verkregen inzichten pleiten voor het gebruik van vaste meetpunten (peilbuizen) in de plaats van 'open boorgat' metingen voor het vaststellen van trendmatige veranderingen in de grondwaterkwaliteit. Bovendien kunnen de nieuwe inzichten de meetnetontwerper helpen bij de keuze voor een optimale filterdiepte, filterlengte en meetfrequentie, die goed aansluit bij zijn of haar meetdoel.

 … lees verder
Lees artikel
Verslag / Lies Peters , Patricia E. Faasse, Co de Vries & Frank Smits / 2004 - 2

Bijeenkomsten: 'Temperatuur als tracer in grondwater', 'UNESCO'S History of Water and Civilisation: een stand van zaken' & 'Aqua'

Lees artikel
Verslag / Lies Peters , Patricia E. Faasse, Co de Vries & Frank Smits / 2004 - 2

Bijeenkomsten: 'Temperatuur als tracer in grondwater', 'UNESCO'S History of Water and Civilisation: een stand van zaken' & 'Aqua'

Lees artikel
Boekbespreking / Michael van der Valk & Frank Smits / 2004 - 2

Erosion and Sediment Transport Measurement in Rivers' & 'Wandelgids Wallis'

Lees artikel
Rare Reeksen / Perry de Louw, Roelof Stuurman en Hans van der Mey / 2004 - 2

Rare reeksen: Dagelijkse fluctuatie van de freatische grondwaterstand

Lees artikel
Aquapodium promovendis / Joost Heijkers / 2004 - 2

Aquapodium promovendis: 'Estimating Water Balance Components At Various Spatial & Temporal Scales'

Lees artikel
Overig / Harry Boukes / 2004 - 2

Waterdicht (slot)

Lees artikel
Overig / Igor Jellema / 2004 - 2

Oproep: Een Osmotisch-Arthesische Zoetwaterbron - maar kan het ook?

Lees artikel
Overig / Harry Boukes / 2004 - 2

In Memoriam, Joop Steenvoorden

Lees artikel
Inhoudsopgave / / 2004 - 1

Inhoudsopgave 2004-1

Lees artikel
Redactioneel / Michael van der Valk / 2004 - 1

Redactioneel

Lees artikel
Artikel / Marc Vissers, Peter Schipper & Pauline van Gaans / 2004 - 1

Stromingen in grondwaterkwaliteitskaarten

Net als bodem en oppervlaktewater, wordt ook de kwaliteit van het grondwater beïnvloed door menselijk handelen. Het grondwater is niet alleen op veel plaatsen lokaal verontreinigd door puntbronnen, in toenemende mate blijkt diffuse verontreiniging het knelpunt te zijn bij de bescherming van grondwaterwinningen en kwelgebieden. Ook kwantitatieve ingrepen in het watersysteem kunnen, via geochemische processen, de concentratie van metalen en voedingsstoffen in het grondwater verhogen. Vanwege deze problemen is er behoefte aan inzicht in de ruimtelijke verspreiding van grondwater met een goede of juist minder goede kwaliteit, en aan kennis over de kwetsbaarheid van grondwatersystemen voor verdere verontreiniging.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / G.A. Bruggeman & E.J.M. Veling / 2004 - 1

Een opmerkelijk stromingspatroon

De stroming in een gedeeltelijk afgesloten watervoerend pakket naar een put blijkt voor bepaalde parameterwaarden een opmerkelijk gedrag te vertonen. Aangetoond kan worden voor welke parameterwaarden dit gedrag zeker optreedt.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / T. Wendt, P. Schipper en W. Heijkers / 2004 - 1

Gedetailleerde modellering van grond- en oppervlaktewater maakt GGOR-model geschikt voor WB21-uitwerking

Lees artikel
Verslag / Joost Heijkers / 2004 - 1

Bijeenkomsten: Bijeenkomst: 'GGOR-discussiemiddag'

Lees artikel
Boekbespreking / Harry Boukes, Michael van der Valk, Frank Smits, / 2004 - 1

Meerdere boekbesprekingen

'Hydrology: a Vital Component of Earth System Science', '50 Fascinerende bronnen', '88 Suonenwanderungen', 'Artificial Recharge of Groundwater', 'Water Music'

 … lees verder
Lees artikel
Overig / Harry Massop, Nicko Straathof & Theo Olsthoorn / 2004 - 1

Oproepen: 'Historisch Waterbeheer De natte-plekkenkaarten van Von Frijtag Drabbe' & 'Vreemde verschijnselen onverklaard'

Lees artikel