Stromingen 2006
Filter op nummer

Artikel / Wouter Karreman en Ed Veling / 2006 - 4

Gevoeligheidsanalyse transportparameters voor de ondergrond

Het model PROFCD (PROFile Convection-Diffusion) is door Veling (1993) geschreven om snel een inschatting te kunnen maken van het transport van vervuiling in de ondergrond. Het is een interessante vraag hoe onzekerheid in de invoerparameters de resultaten beïnvloedt (zie ook Pappenberger en Beven, 2006). In dit ‘Bachelor Graduation Project (BSc)’ is op zoek gegaan naar een snelle en eenvoudige methode om deze gevoeligheid te kunnen schatten. Zo kan in de praktijk gemakkelijk bepaald worden of de onzekerheid in de invoerparameters acceptabel is of niet. Hiervoor is een Matlab-programma (ParamSensCD = Parameter Sensitivity Convection Diffusion) ontwikkeld.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / André Blonk, Marcel Boerefijn, Jan Hoogendoorn en Martin de Haan / 2006 - 4

Koppeling van een inundatie- en grondwatermodel voor de uiterwaarden

Waterleidingbedrijf Vitens werkt aan de gedeeltelijke verplaatsing van de waterwinning Het Engelse Werk te Zwolle. De aanleiding hiervoor is ondermeer de toestromende verontreiniging vanuit het nabijgelegen stedelijke gebied. Het nieuwe puttenveld komt binnendijks te liggen, min of meer parallel aan de winterdijk. Als gevolg hiervan treedt er een verlaging op van de grondwaterstand in de uiterwaarden. Het nauwkeurig in beeld brengen van dit effect is van belang in verband met de voorkomende natuurwaarden en de beschermde status van het gebied. Anderzijds worden de effecten van de winning beperkt door de infiltratie van IJsselwater in de uiterwaarden bij een situatie met hoog water (inundatie). Ook dit effect is van belang voor de vergunningverlening. Genoeg redenen dus voor het uitvoeren van een gedegen modelonderzoek naar de invloed van de winning op de uiterwaarden en vice versa. Hierbij is een grondwatermodel (MODFLOW) gekoppeld aan een speciaal voor deze studie ontwikkeld inundatiemodel. In dit artikel beschrijven we ondermeer de koppeling van de modellen en de ijkingen validatie van het gekoppelde model op basis van harde en zachte meetgegevens.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / Joost Delsman / 2006 - 4

Verbeterde schematisering van het oppervlaktewater in Mozart in hellend Nederland

Lees artikel
Verslag / Mark Bakker en Theo Olsthoorn / 2006 - 4

19e Salt Water Intrusion Meeting

Lees artikel
Boekbespreking / Goof Buijs, Stephanie Kaars en Jeroen Trommelen / 2006 - 4

Gifpolder Volgermeer

Lees artikel
Boekbespreking / Michael van der Valk / 2006 - 4

Streamflow Generation Processes

Lees artikel
Boekbespreking / Michael van der Valk / 2006 - 4

Hydrology 2020

Lees artikel
Artikel / Pieter de Laat, Min Tu, Marcel de Wit en Stefan Uhlenbrook / 2006 - 3

Toename hoogwaterfrequentie in de Maas

Onlangs is Tu Min bij UNESCO-IHE gepromoveerd op een onderzoek naar veranderingen in het afvoerregime van de Maas (Tu, 2006). In haar promotieonderzoek wordt aangetoond dat de omvang en frequentie van hoogwater in de Maas is toegenomen. Deze toename lijkt te kunnen worden toegeschreven aan een verandering van het neerslagpatroon. Er is geen overtuigend bewijs dat een veranderd landgebruik binnen het stroomgebied hierbij een rol van betekenis heeft gespeeld. In dit artikel worden een aantal resultaten van het promotieonderzoek toegelicht.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / / 2006 - 3

Geïntegreerde koppeling SOBEK-TRIWACO volgens OpenMI

Lees artikel
Artikel / B. Putters, C. Maas, D.G. Cirkel, F. Vaessen, M. Juhàsz en J.R. von Asmuth / 2006 - 3

Voorkomen en voorspellen van nitraatconcentraties in kalksteenwinningen in Zuid-Limburg

De toenemende nitraatconcentratie in grondwater dat uit kalksteen wordt gewonnen noopt tot besluitvorming over nitraatverwijderende maatregelen. Hiertoe is een voorspelling van de ontwikkeling van deze concentraties uitgevoerd. Het effect van preventieve maatregelen gericht op reductie van het stikstofoverschot door agrariërs is geëvalueerd door middel van bodemvochtonderzoek. Op basis van een Hydrus-2D-model is een conceptueel model van nitraatuitspoeling in löss en kalksteen ontwikkeld, dat wordt ondersteund door historische veldgegevens over natuurlijke grondwateraanvulling, onttrekkingsregime en nitraatconcentraties. Uit dit model komt een sterke relatie tussen nitraat en grondwaterstand naar voren. Met behulp van tijdreeksanalyse (met Menyanthes) zijn de bijdragen van neerslag, verdamping en onttrekking aan de grondwaterstand bepaald. Vervolgens zijn scenarioberekeningen uitgevoerd om de nitraatconcentratie in het onttrokken water op korte termijn te voorspellen. De resultaten kunnen worden gebruikt om slimme onttrekkingsstrategieën te ontwikkelen en zo investeringen in nitraatverwijderende technieken uit te stellen.

 … lees verder
Lees artikel
Verslag / Maarten gast / 2006 - 3

Bijeenkomst Water en gezondheid

Water en gezondheid Conferentie georganiseerd door Stichting ‘WATER drager van leven’, 13 mei 2006, Zeist

 … lees verder
Lees artikel
Boekbespreking / Michael van der Valk / 2006 - 3

Meerdere boekbesprekingen

Climatic Change and Its Impacts; Integrated River Basin Governance

 … lees verder
Lees artikel
Rare Reeksen / Kees Maas / 2006 - 3

Rare reeksen

De ‘oneerlijke’ reeks

 … lees verder
Lees artikel
Aquapodium promovendis / Loes van Schaik / 2006 - 3

Aquapodium promovendis

De invloed van preferente stroming in onverzadigde zone op de waterbalans — van processchaal naar stroomgebiedsschaal

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / Jan Willem Kooiman en Kees van den Akker / 2006 - 2

Grondwater, de cruciale hulp in het waterbeheer

De waterbeheerders in West-Nederland krijgen de komende decennia heel wat te verstouwen als gevolg van onder andere zeespiegelrijzing, bodemdaling en klimaatverandering: dát is geen nieuws. Minder duidelijk is de wijze waaróp gereageerd zou moeten worden op die ontwikkelingen. In allerlei plannen worden oplossingen louter gezocht binnen bestaande (technische) kaders, die uitgaan van het oppervlaktewatersysteem. In deze bijdrage, bedoeld als discussiestuk, laten we zien dat we het aantal oplossingsrichtingen kunnen verruimen door ook het (diepere) grondwater erbij te betrekken. Dat levert nieuwe en interessante mogelijkheden voor bestaande en toekomstige problemen. Tegelijk levert het nog meer keuzemogelijkheden, waardoor het allemaal niet makkelijker wordt, tenzij er eenduidig beste keuzen bij zitten.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / Astrid Riebel, Harmen van de Werfhorst, Roger de Crook, Joost Heijkers / 2006 - 2

Methodiek aanmaak stedelijk DTM

Bij het uitvoeren van hydrologische modelberekeningen is in vele gevallen (zo niet in alle) het gebruik van een nauwkeurig DTM (Digitaal Terrein Model) essentieel. Met de komst van het AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland) is dat een minder problematische aangelegenheid dan voorheen, zeker binnen het landelijke gebied. Voor stedelijk gebied ligt dat helaas anders. De aangeleverde AHN-GRID-bestanden wijken sterk af van het ‘werkelijke’ maaiveldshoogteverloop. De vele ontwikkelde filtermethoden ten spijt hebben in elk geval voor Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden nog niet het gewenste resultaat opgeleverd. Op basis van onderstaande analyses zijn we tot de conclusie gekomen dat het afleiden van een adequaat en accuraat DTM niet mogelijk is zonder gebruik te maken van de AHN-bron bestanden. Dit zijn puntbestanden met een puntendichtheid van ongeveer 15 punten per 100 m². In dit korte artikel staat een nieuwe filtermethode beschreven, alsmede de uitkomsten gepresenteerd. E.e.a. is toegepast binnen het gebied van de gemeente Utrecht, omdat voor dit gebied de diverse, ons inziens noodzakelijke bron- en validatiebestanden in overvloed aanwezig waren. We hopen hiermee hydrologen en GISspecialisten bij de diverse instellingen die zich bezighouden met stedelijk-hydrologische analyse van dienst te kunnen zijn.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / P.W. Dirksen en M.W. Blind / 2006 - 2

Wat is OpenMI en wat kan het betekenen

Hydrologisch onderzoek en advies wordt veelal ondersteund door rekenmodellen van diep grondwater, onverzadigde zone en oppervlaktewater die aan elkaar gekoppeld worden. In Nederland is in de negentiger jaren geconstateerd dat modellen vaak slecht koppelbaar zijn en hierdoor onder meer samenwerking tussen de verschillende kennisinstituten en specialismen gehinderd wordt (STOWA, 1997; Zanting e.a., 1997). Andere punten van zorg zijn de ontwikkeling van ad-hoc koppelingen waardoor ‘specials’ ontstaan, die vervolgens moeten worden onderhouden. Om de situatie te verbeteren is onder leiding van STOWA, RIVM, RIZA, Alterra, WL|Delft Hydraulics en NITG-TNO het project ‘standaard raamwerk applicatie’ uitgevoerd (Van der Wal, 1999). Dit Nederlandse project heeft een vervolg gekregen in het project ‘HarmonIT - IT Frameworks’ (www.harmonit.org). Dit project is medegefinancierd door de Europese Unie in het 5e Kaderprogramma Onderzoek. Het product van dit project heet OpenMI: ‘Open Modelling Interface’ (www.openmi.org). Dit is een set afspraken waaraan modellen moeten voldoen om met elkaar te kunnen communiceren. In tegenstelling tot ad-hoc koppelingen biedt OpenMI generieke oplossingen voor de technische aspecten van dergelijke koppelingen. OpenMI wordt langzamerhand door een groot aantal instituten en bedrijven in Nederland en Europa omarmd. Omdat de term OpenMI daarom steeds vaker valt volgt in dit artikel een korte kennismaking met OpenMI, in de vorm van een toelichting op de belangrijkste concepten.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / P.E.V. van Walsum, A. Lourens, A.A. Veldhuizen, J.J.J.C. Snepvangers, P.E. Dik, B. Minnema, P. Groenendijk / 2006 - 2

Flexibel systeem regionale hydrologische modellering

TNO en Alterra hebben een modellensysteem gerealiseerd waarin het gecombineerde gebruik van MODFLOW- en SIMGRO-functionaliteiten mogelijk is. Het systeem is modulair van opzet en daardoor gemakkelijk te onderhouden. Het gebruik van modelopties van MODFLOW en SIMGRO kan per rekeneenheid gevarieerd worden. Dat maakt het bijvoorbeeld mogelijk om in het aandachtsgebied van een studie meer gedetailleerde concepten toe te passen dan in de randzone. Het maakt het ook mogelijk om stap voor stap complexere concepten toe te voegen, passend bij dan benodigde functionaliteiten en/of beschikbare gegevens. Dit kan drempelverlagend werken bij de bouw en toepassing van een integraal modelinstrumentarium.

 … lees verder
Lees artikel
Reactie & weerwoord / E.J.M. Veling / 2006 - 2

Brieven

Over de erfc-functie in ‘Van Edelman naar Bruggeman' in Stromingen, jrg 12, nr 1, pag 5–12

 … lees verder
Lees artikel
Verslag / Anke van der Geest / 2006 - 2

Bijeenkomst, Vrouw & Waterdag

Verslag Vrouw en Waterdag 30 maart 2006

 … lees verder
Lees artikel
Hatsi-KD / M.J. Baptist / 2006 - 2

Hatsi-kD: Weerstand van overstroombare vegetatie

Lees artikel
Boekbespreking / Harry Boukes, Frank Simts en Michael van der valk / 2006 - 2

Meerdere boekbesprekingen

Deposition of sediment and associated heavy metals on floodplains; Model-reduced Inverse modelling; Klimaatatlas van Nederland; Sampling for Natural Resource Monitoring; Calibration and Reliability in Groundwater Modelling: From Uncertainty to Decision making; Herstel natte natuur in Limburg; Actor Analysis for Water Resources Management

 … lees verder
Lees artikel
Korte golf / Timo Kroon, Bennie Minnema, Aaldrik Tiktak, Ab Veldhuizen en Toine Vergroesen / 2006 - 2

Korte golf

Een nieuw landelijk hydrologisch instrumentarium

 … lees verder
Lees artikel
Overig / niet duidelijk / 2006 - 2

Brieven_Veling_Error_Function

Lees artikel
Artikel / T.N. Olsthoorn / 2006 - 1

Van Edelman naar Bruggeman

De meeste boeken over grondwaterstroming geven de formules van Edelman voor het berekenen van de tijdsafhankelijke stijghoogte en stroming in een halfoneindig uitgestrekt watervoerend pakket dat grenst aan open water waarin de randvoorwaarde vanaf t = 0 verandert volgens een bepaald verloop. Met een kleine aanvulling van een oplossing van Bruggeman reduceren alle gevallen (stromingsproblemen) waarvoor de formules van Edelman kunnen worden ingezet tot één uiterst eenvoudige formule die bovendien niet slechts vier, maar een oneindige reeks gevallen omvat. De oplossing is gegeven in een wiskundige functie die gemakkelijk geïmplementeerd kan worden, bijvoorbeeld als een functie in Excel; we hoeven dan geen tabellen in boeken meer te raadplegen om functiewaarden op te zoeken. Mijns inziens hoort in het vervolg de formule van Bruggeman (in aangepaste vorm) in elk hydrologieboek thuis en mogen we de Edelmanformules in de geschiedenisboeken bijschrijven.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / Siebe Bosch, Hans Hakvoort, Ferdinand Diermanse en Coen Verhoeve / 2006 - 1

Verantwoord omgaan met de nieuwe neerslagstatistiek

Eind 2004 publiceerde STOWA de nieuwe neerslagstatistiek voor waterbeheerders (KNMI en HKV, 2004). In dit document werden belangrijke statistische kengetallen voor neerslag in Nederland op een rij gezet, met inbegrip van de neerslagextremen van de jaren tachtig en negentig, want daaraan ontbrak het in voorgaande statistische interpretaties (o.a. Buishand en Velds, 1980). Daarnaast voorziet het document in een analyse van de patronen volgens welke neerslag kan vallen. De publicatie vormt daarmee een veel geraadpleegde gegevensbron bij studies naar wateroverlast. Een van de toepassingsgebieden is de stochastenmethode; een hydrologische werkwijze om neerslagextremen te vertalen naar overschrijdingskansen van waterstanden ten behoeve van onder andere het toetsen van regionale watersystemen aan de in het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) beschreven werknormen.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / Jan Wesseling, Louis Dekker, Klaas Oostindie en Coen Ritsema / 2006 - 1

Bepaling van waterschade op de golfbaan Martensplek in Tiendeveen in het najaar van 1998 met behulp van het model SWAP

In oktober 1998 heeft de golfbaan Martensplek in Tiendeveen (Drenthe) lange tijd onder water gestaan als gevolg van hevige regenbuien. Figuur 1 geeft hiervan een goed beeld. Er werd ons begin 2005 verzocht om (modelmatig) aan te tonen dat het terrein onder water heeft gestaan door de regenbuien en te bepalen wat de invloed van de hoeveelheid neerslag op 27 en 28 oktober 1998 is geweest op de duur van de plasvorming. Om de opgetreden inundatie te kunnen evalueren is de lokale situatie in ogenschouw genomen, is een aantal bodemmonsters gestoken en zijn modelberekeningen uitgevoerd. Hieruit kon inderdaad worden geconcludeerd dat de golfbaan 18-23 dagen onder water moet hebben gestaan met alle gevolgen van dien. Door eerder gevallen neerslag stond de golfbaan al onder water voor de genoemde data. Als de buien op 27 en 28 oktober 1998 niet zouden zijn gevallen zou de golfbaan slechts 4 dagen wateroverlast hebben gehad.

 … lees verder
Lees artikel
Essay / Mark Bakker / 2006 - 1

Opinie

Analytische elementen tegen MODFLOW: de grondwaterversie van Apple tegen Microsoft

 … lees verder
Lees artikel
Verslag / Frank Smits / 2006 - 1

Bezoek van Edward Lorenz aan het KNMI

Lees artikel
Boekbespreking / Frank Smits en Michael van der Valk / 2006 - 1

Meerdere boekbesprekingen

Global Warming: the complete briefing, Journal of Hydrologic Environment en Het water van de profeten

 … lees verder
Lees artikel
Korte golf / Janette Bessembinder en Ge van den Eertwegh en Michelle Talsma / 2006 - 1

Korte golf

Klimaatverandering: welke gegevens heeft u nodig? — een inventarisatie' en 'Waterschappen brengen wensen modelfunctionaliteit in beeld'

 … lees verder
Lees artikel
Aquapodium promovendis / / 2006 - 1

Aquapodium promovendis

Hydrologische proceskennis in ‘datadriven’ voorspelling van rivierafvoeren

 … lees verder
Lees artikel
Overig / / 2006 - 1

In memoriam Gerrit François Makkink

Lees artikel