Stromingen 2009
Filter op nummer

Redactioneel / / 2009 - 4

Redactioneel

Lees artikel
Artikel / Ton Botterhuis, Ge van den Eertwegh en Joost Heijkers / 2009 - 4

Bayesiaanse identificatie van gebiedsneerslag en modelparameters

De Nederlandse waterbeheerders gebruiken steeds meer modelberekeningen voor de onderbouwing van beleid en planvorming. Het is daarbij van groot belang dat de mate van detail en nauwkeurigheid aansluit bij de vraagstelling. De uitkomsten van modellen zijn onderhevig aan diverse bronnen van onzekerheid. Drie van de belangrijkste, neerslag onzekerheid, meet onzekerheid en parameter onzekerheid zullen in dit artikel worden behandeld. De centrale vraag luidt: Hoe planten de genoemde bronnen van onzekerheid zich voort tijdens een kalibratie en hoe vertaalt de a posteriori onzekerheid zich door in modeluitkomsten? Dit is een relevant vraagstuk onder andere in het licht van de uitwerking van maatregelenpakketten, omdat het wellicht beperkingen oplegt aan de mate waarin maatregelen daadwerkelijk effectief zijn. Belangrijk om te weten is dat ons onderzoek is uitgevoerd in een zogenaamd numeriek laboratorium. Dat wil zeggen dat we meetreeksen hebben gesimuleerd met een bestaand model (een SIMGRO4 model van het Langbroekerwetering-gebied (Hermans et. al., 2004)). Vervolgens is het model verstoord qua parameterwaarden en hebben we middels Bayesiaanse kalibratie met het BATEA algoritme (Kavetski et. al., 2002) getracht om de uitgangsituatie zo goed mogelijk te reconstrueren. De resterende onzekerheid in de waarde van de gebiedsneerslag, parameters en modeluitkomsten is doorvertaald in een onzekerheid omtrent het effect van de maatregelen vasthouden en afvoeren.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / Patrick Willems / 2009 - 4

Methodologie voor modellering van hydrologische extremen

De methodologie die hier wordt voorgesteld, beoogt neerslaginvoer te produceren die kan om hydrologische extremen te analyseren in hydrodynamische riviermodellen. Met hydrologische extremen worden extreem hoge of lage rivierafvoeren bedoeld, die aan de basis liggen van overstromingen en laagwaterproblemen, of aan extreme waterkwaliteitssituaties langs de waterloop zoals overschrijding van waterkwaliteitsnormen. De methode combineert hydrologische modellering met statistisch tijdreeksrekenen.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / Geert Prinsen, Hans Hakvoort en Ruben Dahm / 2009 - 4

Neerslagafvoermodellering met SOBEK-RR

In het Nederlandse waterbeheer maakt een hydroloog continu keuzes welke model-concepten te gebruiken om zijn vragen te beantwoorden. Voor het modelleren van het neerslag-afvoerproces zijn verschillende modelcodes veelvuldig toegepast. SOBEK-RR is een veel gebruikt neerslag-afvoermodel in de Nederlandse waterwereld voor hoogwater- en normeringsstudies, maar ook voor jaarrond simulaties en waterbalansstudies. In dit artikel geven we de lezers achtergrondinformatie over de mogelijkheden binnen deze modelcode. We schetsen het ontstaan van SOBEKRR, de ontwikkeling die het heeft doorgemaakt, de plaats die het inneemt ten opzichte van andere neerslag-afvoermodellen en de toepassingsmogelijkheden.

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / Erik Querner / 2009 - 4

Een SIMGRO-model voor het Rijnstroomgebied: Hoe ver kun je komen met beperkte data en tijd?

In Nederland staan toepassingen met SIMGRO synoniem voor complex, gedetailleerd, vergt veel data, et cetera. Het zijn toepassingen voor een klein gebied, zoals de Hupselsebeek (6,5 km2) of redelijk groot voor Nederlandse begrippen, zoals de noordwest Drentse beken (1190 km2). De laatste 5 jaar waren er toepassingen van grootschalige stroomgebieden zoals in Brazilië (106000 km2), Litouwen (600 km2) en Argentinië (9920 km2). Door het gebruik van digitale gegevens en de ArcView gebruikersinterface AlterrAqua zijn zulke toepassingen goed te realiseren en geeft het de modelleur de mogelijkheid om met de (soms beperkt) beschikbare gegevens een zo goed mogelijk model op te zetten.

 … lees verder
Lees artikel
Verslag / Hans Hakvoort / 2009 - 4

Verslag NHV dag 15 oktober 2009

Good Modelling Practice? Neerslagafvoer modellering van Nederlandse Stroomgebieden'

 … lees verder
Lees artikel
Verslag / Jan van Bakel / 2009 - 4

Verslag NHV dag 17 september 2009

Verbetering van de schatting van de actuele verdamping voor waterbeheer'

 … lees verder
Lees artikel
Boekbespreking / Frank Smits / 2009 - 4

Boekrecensie 'Van regen tot Maas, grensoverschrijdend waterbeheer in droge en natte tijden'

Lees artikel
Korte golf / Gijs Janssen en Joost heijkers / 2009 - 4

Korte Golf

Lees artikel
Overig / Erik Ruijgh / 2009 - 4

Marcel de Wit: grensoverschrijdend hydroloog

Marcel de Wit: een grensoverschrijdend hydroloog

 … lees verder
Lees artikel
Redactioneel / / 2009 - 3

Redactioneel

Lees artikel
Artikel / Albert van Mazijk, Theo Olsthoorn en Steven van Duijvenbode / 2009 - 3

Het Betuwepand en het stoftransport in Lek en Amsterdam-Rijnkanaal bij lage Rijnafvoeren

Het Betuwepand en het stoftransport in Lek en Amsterdam-Rijnkanaal bij lage Rijnafvoeren

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / D.H. Edelman en A.S. Burger / 2009 - 3

Een alternatieve GHG analyse

Nederland raakt steeds voller. Daardoor wordt er op steeds meer locaties gebouwd die eerdere generaties bestempelden als niet geschikt voor bebouwing. Dit zijn bijvoorbeeld locaties waar het grondwater relatief dicht aan het maaiveld staat. Dit gegeven, gecombineerd met veranderende wetgeving (denk bijvoorbeeld aan de Wet Gemeentelijke Watertaken), is voor veel gemeentes reden om een goed inzicht in relevante grondwaterparameters te hebben of te krijgen. Een van de belangrijkste parameters die bij het bepalen van het bouwpeil van belang is, is de GHG (Gemiddeld Hoogste Grondwaterstand). Ook is de GHG samen met de GLG (Gemiddeld Laagste Grondwaterstand) vaak bepalend voor bijvoorbeeld een vergunningsaanvraag in het kader van de grondwaterwet. In het ideale scenario is op de planlocatie een peilbuis aanwezig, waar al gedurende lange tijd het grondwater tweewekelijks wordt gemeten. Een andere voorwaarde voor een goede grondwatermeetreeks is, dat in het gebied de laatste tien jaar geen externe ingreep in de grondwaterstand is voorgekomen. De ideale situatie met een ideale peilbuis op de ideale locatie komt bijna nooit voor (van der Gaast, et al, 2003). Gewoonlijk moet van een (al dan niet) nabij gelegen meetput een beperkte of niet volledige meetreeks worden gebruikt om de GHG en de GLG te bepalen. Deze worden dan geëxtrapoleerd naar de gewenste locatie. Doordat veel meetreeksen niet voldoen aan de basisrandvoorwaarden van de GHG bepaling met de klassieke methode – veel meetreeksen missen per jaar een of meerdere grondwatermetingen – kan met deze methode ook geen goede GHG worden bepaald. Daarnaast worden veel peilbuizen voorzien van divers, waarbij de meetintensiteit omhoog gaat. Met de klassieke methode kan alleen de GHG worden bepaald indien een deel van de data niet wordt gebruikt en de meetintensiteit wordt verlaagd tot de metingen van de 14e en de 28e van de maand. Dit is jammer gezien de meerwaarde die de hogere meetintensiteit kan hebben bij de bepaling van de grondwaterparameters (o.a. de GHG). In dit artikel wordt een alternatieve methode voorgesteld om de GHG te bepalen, op basis van de datasets met een verschillende meetintensiteit.

 … lees verder
Lees artikel
Reactie & weerwoord / Dick van Doorn / 2009 - 3

Naschrift Dick van Doorn

Lees artikel
Reactie & weerwoord / Theo Olsthoorn / 2009 - 3

Reactie Theo Olsthoorn

Lees artikel
Reactie & weerwoord / Dick van Doorn / 2009 - 3

REGIS klopt niet

Lees artikel
Boekbespreking / Harry Boukes / 2009 - 3

Boekbespreking

Climate Change Adaptation in the Water Sector;

 … lees verder
Lees artikel
Korte golf / / 2009 - 3

Korte Golf

Lees artikel
Overig / Joost Heijkers / 2009 - 3

Water in Beweging, Een afscheidsinterview met Wubbo Boiten

Lees artikel
Artikel / Hans Leenen en Kees Maas / 2009 - 2

Het eigen gewicht van freatisch grondwater of nogmaals: vergeten we iets?

Lees artikel
Artikel / W.J. Zaadnoordijk, J. Velstra, A.J.J. Vergroesen, en J. Mankor / 2009 - 2

Groot Mijdrecht: inzicht in functioneren wellen

Lees artikel
Artikel / John Mulder en Louis Dekker / 2009 - 2

Natte daliegaten en verdrogende daliebulten in (voormalige) veengebieden

Lees artikel
Artikel / Andre Blonk / 2009 - 2

Bepalen van stroomlijnen met behulp van de stroomfunctie

Momenteel wordt de stroming van grondwater veelal met numerieke methoden berekend. Het numerieke geweld doet de kracht en de schoonheid van de analytische methoden wel eens vergeten. Deze ‘vergeten hydrologie’ heeft namelijk nog tal van onontdekte trucjes. Een van die trucjes wil ik hier presenteren, namelijk het berekenen van stroomlijnen met behulp van de stroomfunctie. Allereerst geef ik een korte uiteenzetting van de algemeen gangbare methode die ook in de numerieke modelleerwereld wordt gebruikt. Vervolgens presenteer ik een alternatieve methode waarbij complete patronen op een eenvoudige manier kunnen worden gegenereerd. Daarbij werk ik eerst de algemene methode uit, waarna ik afsluit met enkele illustratieve voorbeelden.

 … lees verder
Lees artikel
Essay / Sieger Burger, Jelle Buma, Ivo van Geloven, Marien Harkes, Arco an Vugt en Johan van der Woude / 2009 - 2

Richtlijn voor in-situ doorlatendheidsbepalingen gewenst

In het kader van het project ‘Beter Bouw- en Woonrijp Maken’ worden met enige regelmaat sessies georganiseerd die tot doel hebben om praktijkkennis over uiteenlopende aspecten van bouw- en woonrijp maken uit te wisselen en te ontsluiten. Eind december 2008 werd een kennissessie gehouden met als onderwerp de huidige praktijk van bepaling van doorlatendheden van de bodem in bouw-, infra- en milieuprojecten.

 … lees verder
Lees artikel
Essay / Harry Boukes & Theo Olsthoorn / 2009 - 2

Waarom wij in het NHI geloven

Lees artikel
Verslag / Rudolf Versteeg & Vincent Post / 2009 - 2

Bijeenkomsten: Discussiemiddag NHV 'Het NHI - zullen alle hydrologen instappen?' 22 januari 2009 Atlasgebouw Wageningen

Lees artikel
Artikel / Hanneke Schuurmans, Marc Bierkens en Frans van Geer / 2009 - 1

Actuele en kortetermijnvoorspellingen voor operationeel waterbeheer

Het ‘Hydrological Now- and Forecasting System (HNFS)’, oftwel het hydrologische actuele- en korte termijn-voorspellingssysteem is ontwikkeld in het kader van het promotieonderzoek van Hanneke Schuurmans (verdediging 28 november 2008). In dit systeem worden nog weinig toegepaste hydrometeorologische data geïntegreerd met een ruimtelijk gedistribueerd hydrologisch model. Het is onmogelijk om in dit artikel de ontwikkelde methoden in enig detail te beschrijven. We volstaan daarom met het geven van een beknopt overzicht van de resultaten van het promotieonderzoek alsmede de belangrijkste toepassingsmogelijkheden en aandachtspunten. Voor een meer gedetailleerdere beschrijving wordt verwezen naar de genoemde wetenschappelijke artikelen of het proefschrift

 … lees verder
Lees artikel
Artikel / Miriam Gerrits / 2009 - 1

Na regen komt interceptie

Lees artikel
Artikel / Dimmie Hendriks / 2009 - 1

De invloed van hydrologie op de broeikasgasbalans in laagveengebieden

Lees artikel
Artikel / Ruud Hurkmans, Wilco Terink, Remko Uijlenhoet,Eddy Moors, Peter Troch en Peter Verburg / 2009 - 1

Effecten van landgebruiksveranderingen op gemiddelde en extreme afvoer in het Rijnstroomgebied

Lees artikel
Artikel / Dominique van Erdeghem / 2009 - 1

Ontwikkeling van hoogwatervoorspellingssystemen voor Vlaanderen en voor het bekken van de Dender

Lees artikel
Essay / Martin Knotters, Dick Brus en Jaap de Gruijter / 2009 - 1

Hoezo representatief? Over de betekenissen van 'representatief' in de KRW-literatuur

‘Representatief’ is een woord met vele betekenissen. Wij zullen het hier niet hebben over representatieve kleding of een representatief voorkomen. Nee, wij gaan in op de selectie van representatieve locaties en representatieve tijdstippen bij monitoring voor de Europese Kaderrichtlijn Water. Ook dan blijkt ‘representatief’ veel te kunnen betekenen, wat niet altijd bijdraagt aan duidelijkheid over de steekproefopzet. Wij pleiten er daarom voor om het woord ‘representatief’ niet te gebruiken, maar de opzet en het doel van de steekproef gedetailleerd te beschrijven. ‘Representatief’ wordt weleens in verband gebracht met kanssteekproeven, waarbij de eenheden aselect, at random, worden gekozen. Wij benadrukken dat, afhankelijk van het doel, in het ene geval een gerichte steekproef beter is en in het andere geval een kanssteekproef.

 … lees verder
Lees artikel
Essay / Richlijnen, normen en wetten / 2009 - 1

Herman Wolfs

Lees artikel
Essay / Theo Olsthoorn / 2009 - 1

Opinie Digitale geohydrologische informatie via DinoLoket: Bruikbaar of liever terug naar de oude grondwaterkaarten?

Lees artikel
Overig / / 2009 - 1

Geen speld tussen te krijgen

Lees artikel